Memory wvisualiseren2015!allet of geheugenboekje

Het klinkt ingewikkeld maar het is niet meer dan een klein boekje met belangrijke gegevens dat  steun kan bieden bij het herinneren van namen of gespreksonderwerpen en zou kunnen helpen bij het oplossen of voorkomen van moeilijk gedrag. Je gebruikt best een klein boekje zodat de persoon het altijd bij zich kan hebben. Zorg er voor dat je de inhoud eenvoudig houdt en dat je de persoon  niet overstelpt met informatie. Het spreekt voor zich dat je de zinnen kort dient te houden en je de woordenschat van de persoon zoveel mogelijk gebruikt. Eventueel kunnen er foto’s of prenten bij gekleefd worden. Een variant hierop zijn “Reminding cards“: kleine kaartjes waarop dagelijkse handelingen of voorwerpen worden afgebeeld en waarbij steeds vermeld wordt wat het doel hiervan is. Deze kaartjes kunnen door de persoon met dementie zelf of door familieleden/ hulpverleners gebruikt worden. Ik  maakte  voor mijn moeder een boekje dat ze zelf een naam gaf “ Mijn boekje “ met als ondertitel “als ik iets niet meer zo goed weet , kan ik het hier lezen.” Ik kies er altijd voor om wat ik ook schrijf  of maak voor haar steeds in de ik-vorm te formuleren omdat het uiteindelijk om haar draait! Soms bladert ze regelmatig in dit boekje en raadpleegt ze het als iets niet duidelijk is, soms legt ze het weg of is ze het kwijt. Ik heb er bewust voor gekozen om geen foto’s of prenten bij de geschreven tekst te kleven omdat mijn moeder geschreven taal nog begrijpt en zij niet of nauwelijks naar afbeeldingen kijkt.

Ondersteunend Communiceren: werken met visualisaties

eefSinds het eerste boekje “werken met visualisaties” is er heel wat gebeurd op vlak van ondersteunende communicatie en werken met visualisaties. Er zijn heel wat nieuwe producten verschenen en de vraag naar uitgewerkte initiatieven naar aanleiding van bepaalde thema’s nam alsmaar toe. Dit vernieuwde boek is niet alleen qua lay out in een nieuw kleedje gestoken maar gaat bovendien ook verder in op het thema visualiseren bij laagtaalvaardige mensen. De extra thema’s uit het vorige boek zoals het visualiseren van een bewonersvergadering, het bepalen van het communicatie niveau en communicatieprofiel  en het werken met Pictoselector blijven uiteraard behouden.

Opnieuw wordt er veel aandacht besteed aan nieuw beschikbaar materiaal.

De bijlages die met de unieke code in het boek gedownload kunnen worden worden zijn voor het werkveld een meerwaarde.   Je vindt er het communicatieprofiel van Kudding en Partners én Blokhuis & Van Kooten, de brochure ondersteuning bieden aan mensen met dementie, een uitgewerkte bundel sociale vaardigheden gevisualiseerd met Pictoselector,  een voorbeeld van een ondersteuningsplan, de kwaliteitsdomeinen van Schalock en hoe je zelf een eenvoudig communicatieboekje kan maken.

Het boek blijft een  praktische handleiding geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en initiatieven van collega’s. Ik wens dan ook te benadrukken dat ik dit boekje zie als een praktische gids en niet als een theoretisch wetenschappelijk werk. Het is bedoeld als een concreet hulpmiddel voor begeleiders en ouders die vertrouwd zijn met personen met een beperking.

Aangezien ik vanaf september 2021 in zee ga met Gompel&Svacina uitgevers is het boek herwerkt  met een aantal nieuwe hoofdstukken  ‘ Kernwoordenschat en modeleren ( geschreven door Modem), visualisaties in het onderwijs, visualisaties bij personen met ASS en ondersteunende communicatie bij personen met dementie. Houd dus zeker de releasedatum van deze nieuwe uitgave in de gaten. 

Het blijft voor mij een groot vraagteken waarom er zo weinig gevisualiseerd materiaal gedeeld wordt . Ook jij hebt wellicht heel wat zelfbedachte of bestaande systemen dus ik blijf een warme oproep doen om ook jouw gevisualiseerd materiaal te delen via chrisderijdt@gmail.com zodat dit boekje vervolledigd kan worden.

Ondersteunende communicatie bij personen met dementie

De tweede geheel herziene druk bevat heel wat nieuwe producten en heeft extra aandacht voor personen met dementie en een verstandelijke beperking. Nieuw is ook het communicatieprofiel en filmmateriaal dat u kunt downloaden.

Na het eerste boek “ondersteunend communiceren bij dementie” is ook dit boek opnieuw geschreven in samenwerking met Wilma Scheres, auteur van het boek “Totale Communicatie” .

Het boek is bestemd voor familieleden en mantelzorgers in de thuissituatie, voor professionals maar ook voor iedereen die in zijn omgeving “geslaagde communicatie met een persoon met dementie” een kans wil geven.

Het boek is uitverkocht en kan niet langer besteld worden via www.bsl.nl (Bohn Stafleu van Loghum) ISBN 9789036816991.

Het boek wordt momenteel herwerkt in samenwerking met  Wilma Scheres, GH psycholoog en communicatiedeskundige voor mensen met een communicatieve beperking en zal  uitgegeven worden door Gompel&Svacina uitgevers dus houd zeker de releasedatum voor deze nieuwe uitgave in de gaten. 

Wie interesse heeft in een presentatie , een workshop “ondersteunend communiceren bij personen met dementie”  of een praatcafé kan ons contacteren via chrisderijdt@gmail.com  

Ik kies mijn eten

Bureau Edubooks & Training heeft  de koffer “Ik Kies Mijn Eten’ ontwikkeld die  bestaat uit een aantal  kleine flip-overs, ‘menudraaiers’, met gelamineerde kaarten met foto’s van ‘rauwe’ producten aan de ene zijde en bereide producten aan de andere zijde.
Door producten als bijvoorbeeld vlees, groente en pasta per categorie in een aparte ‘menudraaier’ te plaatsen, kunnen cliënten door de kaarten bladeren en zelf een keuze maken uit de onderdelen voor een warme maaltijd of broodmaaltijd en op die manier zelf een menu samenstellen. De 200 gelamineerde kaarten met 400 foto’s zorgen voor visuele ondersteuning bij het kiezen en bij het zichtbaar maken van het gekozen menu en boodschappen doen. De kaarten nodigen tevens uit tot gesprekken over maaltijdkeuzes, wat iemand wel en niet lekker vindt, en wat gezond en minder gezond is. Zeer degelijk materiaal dat mooi gevisualiseerd is met goede foto’s.

Meer info op http://ikkiesmijneten.nl

Tip: wie niet de financiële middelen heeft om voor een bestaande uitgave te kiezen, kan uiteraard zelf zijn menu visualiseren.

Zelf visualiseer ik de menu ahv. een Powerpoint zodat deze ook op een scherm getoond kan worden in de eetzaal. Elke dag heeft een andere kleur en de dagkaart wordt ook afgeprint om op te hangen in de leefgroep of voor clienten die nood hebben aan een individuele visualisatie. Op de dagkaart is ruimte voorzien voor soep (of een ander voorgerecht) , het hoofdgerecht en het dessert.  Wanneer er soep op het menu staat werk ik met samengestelde pictogrammen.  Tomatensoep wordt  bijvoorbeeld uitgebeeld door het pictogram voor ‘tomaat’ in combinatie met het pictogram voor ‘soep’

 


Menu dementie

Pictogenda in een nieuw jasje

Door het gebruik van pictogramstickers kan iemand, die moeite heeft met het overzien van gebeurtenissen in de tijd, afspraken of gebeurtenissen vastleggen in de weekagenda of op een maandkalender van Pictogenda. Op die manier kan men rustig voor zichzelf, of samen met de familie of begeleiding, de planning bekijken en zelfstandig vastleggen. Via dit systeem wordt duidelijkheid gecreëerd in week-, maand- of jaarplanning en door het overzicht vergroten het gevoel van invloed en rust, het tijdbesef en de zelfredzaamheid. Gesprekken over het dagelijkse leven worden visueel ondersteund wat begrijpen, vertellen en onthouden vergemakkelijkt.

Gebeurtenissen die in de Pictogenda-producten opgenomen kunnen worden middels de set van 1535 bijgeleverde pictogramstickers zijn: feestdagen, activiteiten, werktaken, schoolvakken, vrijetijdsbesteding, gezondheid en verzorging, gebeurtenissen enz. (bijvoorbeeld verjaardagen, uitstappen, tandartsbezoek, groepsgesprek). De set bevat tevens een vel met emoticon-stickers, waarmee bijv. de dag geëvalueerd kan worden en een vel met complimentenstickers, waarmee activiteiten hun passende waardering krijgen.

Deze agenda en kalender zijn oorspronkelijk gemaakt voor het kind of de volwassene met een verstandelijke beperking maar eveneens bruikbaar bij doven en slechthorenden, bij mensen met een autismespectrumstoornis, een spraaktaalstoornis, ADHD en bij ouderen met geheugenproblematiek en een afnemend tijdsbesef. Ze geven ook  tijdoverzicht aan hele jonge kinderen. De Pictogenda wordt dikwijls individueel toegepast en reist dagelijks met de gebruiker mee, de kalender hangt aan de muur bij  het gezin, in klassen of groepen.

De Pictogenda, Kalender én bijbehorende website www.pictogenda.nl steken in een nieuw jasje waardoor Pictogenda meer is dan de papieren versies. In de Pictogenda-producten hebben de dagen, dagdelen, maanden, seizoenen en feestdagen allen hun eigen symbool of kleur.

De weekagenda zelf bestaat uit een gemoderniseerde ringmap met voorop een insteekhoesje om je naamkaart of pasfoto in te doen. Tabbladen, leeslint en afscheurhoekjes geven hulp in het overzicht houden. Nieuw is ook de aparte handleiding voor begeleiders aan de binnenzijde van de ringmap. Je kan gebruik maken van plastic insteekhoezen om alle zaken die je in je Pictogenda wilt bewaren overzichtelijk en netjes toe te voegen.

Op de website in de Pictogenda club kun je heel veel materiaal gratis downloaden en vind je bijvoorbeeld ook een sjabloon voor een persoonlijk te maken communicatie- en levensboek. Ook vind je er een aantal videofragmenten met niet alleen handige tips rond het gebruik van de agenda of kalender maar ook getuigenissen van hoe de producten een dagelijks hulpmiddel voor de gebruikers zijn. Daarnaast is er ook nog www.pictoselector.eu waar alle pictogrammen terug te vinden zijn. Deze kunnen via https://www.pictoselector.eu/nl/) thuis afgedrukt worden op bestelbare blanco stickervellen. De oude pictogrammen blijven ook beschikbaar op die website.

Toolbox JR voor jongeren en justitie

Jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB jongeren) komen relatief vaak in aanraking met politie en justitie.  Het is voor professionals een hele uitdaging om deze groep op het juiste spoor te krijgen of te houden. De visuele hulpmiddelen uit de Toolbox JR zijn speciaal ontwikkeld om in dit soort situaties ondersteuning te bieden.

Met deze hulpmiddelen kunt u direct aan de slag: het zijn laagdrempelige visuele tools om het gesprek met  jongeren  met een licht verstandelijke beperking te ondersteunen. Hiermee helpt u de jongere om beter inzicht en  meer grip te krijgen op zijn of haar gedrag.

De Toolbox is vooral bedoel voor jongeren  met een licht verstandelijke beperking (LVB jongeren met een IQ tussen 70 en 85) die een delict hebben begaan maar is zeker ook bruikbaar voor jongeren in de jeugdzorg.

De toolbox kost 60 euro en bestaat uit:

  • Pictokaarten: Een uitgebreide set Pictogrammen met criminogene factoren en andere begrippen uit de strafrechtelijke keten, aangepast aan het niveau van jongeren met een LVB.
  • Delictenkaart met een aantal veel voorkomende delicten.
  • Fotoboekje Strafzitting
  • Plattegrond van de rechtbank
  • Moeilijke Woordenboekje Jeugdzorg
  • Thermometer: een beproefd hulpmiddel om bijvoorbeeld risico’s en gevoelens van agressie in beeld te brengen en bespreekbaar te maken.

Meer info  www.spelpartnershop.nl

Pictogrammenwoordenboek

Pictogrammenwoordenboek is ontwikkeld door het Stedelijk onderwijs Kortrijk om de communicatie tussen school en allochtone ouders te verbeteren. Ruim 160 Sclera pictogrammen zijn vertaald in 29 talen.  Op de website van Die Keure kan je meteen alle pictogrammen in een keer downloaden https://www.diekeure.be/nl-be/educatief/2432/het-pictogrammenwoordenboek

Bestaat ook in een variant die gratis aangeboden wordt maar wel met minder begrippen via Klasse. Stickers voor leraren en ouders zijn kant klaar gemaakt en kunnen gratis gedownload worden. Je ka het boekje downloaden op  https://www.klasse.be/wp/wp-content/uploads/2015/05/Pictogrammenwoordenboek.pdf

Heb jij nog een suggestie

In tijden van persoonsgebonden budgetten, verontrust het mij dat er geen tijd meer is om visualisaties op maat te maken. Directies zeggen hoe langer hoe  meer ” wie gaat dat uur dat een begeleider een visualisatie maakt betalen ?’ dus  het delen van materiaal is hoe langer hoe meer noodzakelijk!

Ken jij een uitgave die nog niet opgenomen is  in deze lijst, stuur ons dan een mailtje naar chrisderijdt@gmail.com.

Dankzij jouw aanvullingen kunnen wij nieuwe ideeën onder de aandacht brengen.