Dag inzicht

Niet alleen voor ouderen maar ook voor personen met  afasie, NAH . Personen die   moeite hebben met onthouden, hebben vaak geen duidelijk zicht op de activiteiten van de dag. Daarom ontwikkelde Stichting Doe Maar Zo! de daginzicht agenda. De daginzicht agenda is prikkelarm en te gebruiken met of zonder pictogramstickers.

Ook artsen, ergotherapeuten en ervaren zorgverleners hielpen bij de ontwikkeling van de daginzicht agenda. Iedere dag heeft een eigen kleur.  Meer info www.doemaarzo.nl

De dagkalender

Om het tijdsbesef te ondersteunen kan je beroep doen op klokken of een  agenda. Je kan afspraken en activiteiten noteren in een agenda op het geplande tijdstip en kan de agenda dienst doen als een soort ‘tweede stel hersenen’, omdat het gebruik van de agenda je toelaat op een geordende manier informatie op te slaan die te uitgebreid en te complex is om te onthouden.

De gebruiker moet nog wel in staat zijn om een korte boodschap te noteren en nog beschikken over tijdsbesef.

Om de agenda adequaat te gebruiken is het belangrijk dat je de agenda op een vaste centrale plaats legt en dat je ook alle afspraken erin noteert. Een nadeel daarentegen is dan weer dat het toch een zekere organisatievaardigheid vergt van de gebruiker, vaak vergeet men zaken erin te noteren of de agenda te raadplegen.

Deze agenda  heeft een duidelijke opsplitsing ochtend, middag en avond en voorziet per dagdeel ruimte voor max. 2 pictogrammen en 3 grote schrijflijnen. Er is voldoende ruimte om in een groter handschrift een boodschap te noteren en je kan eigen foto’s toevoegen.  Tegelijkertijd bestaat er een  grote afscheurkalender die in heel wat woonzorgcentrum terug te vinden is.  Meer info op  www.geheugenwinkeltilburg.nl waar je bovendien heel wat hulpmiddelen vindt voor personen met dementie.

Pictogrammen bij personen met dementie

Indien een bejaarde voordien nog nooit gebruik gemaakt heeft van pictogrammen,  lijkt het ons minder afgestemd, te stresserend en vaak confronterend voor een persoon om nog een pictogramsysteem te moeten aanleren. Het beklemtoont dat het belangrijk is dat je aansluit bij wat er al gebruikt wordt en door de persoon in kwestie herkend wordt.

Anderzijds geven organisaties die gebruik maken van pictogrammen aan dat bewoners de gebruikelijke en alledaagse picto’s zoals bijv. het symbool voor toilet of restaurant begrijpen.

Deze symbolen zijn gekend. Pictogrammen die men vroeger niet gebruikte en die eventueel later bedacht zijn voor een dagschema, om het menu voor te stellen of om het weer te aan te duiden , zijn in de dagelijkse situatie minder gekend en /of de context is anders dan gebruikers gewend zijn.

Ook zij geven aan dat foto’s soms beter lijken te werken dan picto’s bij sommige bewoners.

Ook Rommel beklemtoont dat moderne pictogrammen vaak geen effect hebben omdat ze niet begrepen worden .“Vaak hebben bejaarden of dementerende personen moeite om bv.een toilet te herkennen, laat staan dat ze een modern symbool herkennen dat het toilet geschematiseerd aangeeft. Dit kan opgelost worden door tekens de zoeken die de oudere wel begrijpt bv. een hartje boven de toiletdeur zoals vroeger dikwijls het geval was”. (Rommel, 1998)

Praktijkboek over oplossingsgericht werken en visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking

Vanaf mei 2017: herwerkte versie met gevisualiseerde complimenten, een hoofdstuk rond Kid’s Skills en de 15 stappen van Kid’s Skills gevisualiseerd.  

Oplossingsgericht werken is zoveel meer dan een gespreksmodel of een verzameling technieken. Het gaat over een manier van omgaan met elkaar, in het leven staan en kwaliteit geven aan het eigen leven en dat van anderen.

Begeleiders focussen hoe langer hoe meer op het samen zoeken naar een oplossing en minder op de problemen waar de cliënt soms nog tegen aanloopt. De gesprekken met cliënten zijn anders, ze groeien en zetten stappen om verandering teweeg te brengen.

Dit praktijkboek inspireert en geeft handvatten om oplossingsgericht aan de slag te gaan. Het gebruik van visualisaties helpt hierbij. De voorbeelden in het boek kunnen op maat worden aangepast.

Het boek is gevisualiseerd met Sclera-pictogrammen en bevat een unieke code waarmee je alle bijlagen in kleur kan downloaden.

Het boek kan je bestellen via Sclera.

Over de auteur(s):

Chris De Rijdt, bachelor in de orthopedagogiek, is praktijklector aan de Hogeschool Gent, Faculteit Mens en Welzijn. Ze werkte voordien als begeleidster/groepschef bij mensen met een verstandelijke beperking en kinderen met gedragsproblemen.

Bart Serrien is de bezieler en de ontwerper van de Sclera-pictogrammen. Sclera, met zetel in Zwijdrecht (B), biedt ondersteuning aan uiteenlopende doelgroepen door het ontwerpen van pictogrammen en vorming op maat rond het gebruik van pictogrammen.

Chris Van Dam is staflid van het Korzybski Instituut in Brugge en praktijklector aan de Hogeschool Gent. Hij is vooral actief als coach, supervisor en trainer.

Wie interesse heeft in een presentatie of een workshop “oplossingsgericht werken bij personen met een verstandelijke beperking” kan ons contacteren via mail. 

 

Ondersteunend Communiceren: werken met visualisaties

Sinds het eerste boekje “werken met visualisaties” is er heel wat gebeurd op vlak van ondersteunende communicatie en werken met visualisaties. Er zijn heel wat nieuwe producten verschenen en de vraag naar uitgewerkte initiatieven naar aanleiding van bepaalde thema’s nam alsmaar toe. Dit vernieuwde boek is niet alleen qua lay out in een nieuw kleedje gestoken maar gaat bovendien ook verder in op het thema visualiseren bij laagtaalvaardige mensen. De extra thema’s uit het vorige boek zoals het visualiseren van een bewonersvergadering, het bepalen van het communicatie niveau en communicatieprofiel, visualisaties bij een ziekenhuisopname en het werken met Pictoselector blijven uiteraard behouden.

Opnieuw wordt er veel aandacht besteed aan nieuw beschikbaar materiaal.

De bijlages die met de unieke code in het boek gedownload kunnen worden worden op de website van Garant zijn aanzienlijk uitgebreid.  Je vindt er het communicatieprofiel van Kudding en Partners én Blokhuis & Van Kooten, de brochure ondersteuning bieden aan mensen met dementie, een uitgewerkte bundel sociale vaardigheden gevisualiseerd met Pictoselector,  een voorbeeld van een ondersteuningsplan, de kwaliteitsdomeinen van Schalock en hoe je zelf een eenvoudig communicatieboekje kan maken.

Het herwerkte boek is opnieuw een praktische handleiding geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en initiatieven van collega’s. Ik wens dan ook te benadrukken dat ik dit boekje zie als een praktische gids en niet als een theoretisch wetenschappelijk werk. Het is bedoeld als een concreet hulpmiddel voor begeleiders en ouders die vertrouwd zijn met personen met een beperking.

Omdat ook dit boek slechts een momentopname is en er wellicht nog heel wat zelfbedachte of bestaande systemen aan toegevoegd kunnen worden, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om een warme oproep doen om alle bedenkingen, aanvullingen en eigen systemen door te geven via chrisderijdt@belgacom.net zodat dit boekje vervolledigd kan worden.

Te verkrijgen bij Garant, ISBN 978-90-441-3548-0 19,90 €

Ondersteunende communicatie bij personen met dementie

De tweede geheel herziene druk bevat heel wat nieuwe producten en heeft extra aandacht voor personen met dementie en een verstandelijke beperking. Nieuw is ook het communicatieprofiel en filmmateriaal dat u kunt downloaden.

Na het eerste boek “ondersteunend communiceren bij dementie” is ook dit boek opnieuw geschreven in samenwerking met Wilma Scheres, auteur van het boek “Totale Communicatie” .

Het boek is bestemd voor familieleden en mantelzorgers in de thuissituatie, voor professionals maar ook voor iedereen die in zijn omgeving “geslaagde communicatie met een persoon met dementie” een kans wil geven.

Met dank aan Wilma Scheres, GH psycholoog en communicatiedeskundige voor mensen met een communicatieve beperking.

Bestellen kan via www.bsl.nl (Bohn Stafleu van Loghum) ISBN 9789036816991 17, 50 € .

Wie interesse heeft in een presentatie of een workshop “ondersteunend communiceren bij personen met dementie”  kan ons contacteren via mail. 

Dagritmekaarten Diddl

Ik krijg regelmatig via mail heel wat vragen van mensen die op zoek zijn naar leuke pictogrammen voor kinderen. Wie in de ban is van Diddl neemt best een kijkje op de website Diddldagritme In de praktijk blijkt dat er veel mee gewerkt wordt door kinderen en gezinnen die veel structuur nodig hebben. Dit kan bijvoorbeeld zijn thuis, op school of in zorginstellingen.

Een dranken- of boodschappenlijstje

Gelamineerde kaartjes waarop naast de foto  van de drank of boodschap een aantal lege vakjes staan… Een handig hulpmiddeltje voor “de ideale ober” die soms moeite heeft om zijn bestelling te onthouden of voor iemand die graag gaat winkelen maar de hoeveelheid niet kan memoriseren. Per drankje of boodschap zet men een kruisje met een Whitebord stift zodat het juiste getal voor de benodigdheden gevisualiseerd wordt.