Memory wvisualiseren2015!allet of geheugenboekje

Het klinkt ingewikkeld maar het is niet meer dan een klein boekje met belangrijke gegevens dat  steun kan bieden bij het herinneren van namen of gespreksonderwerpen en zou kunnen helpen bij het oplossen of voorkomen van moeilijk gedrag. Je gebruikt best een klein boekje zodat de persoon het altijd bij zich kan hebben. Zorg er voor dat je de inhoud eenvoudig houdt en dat je de persoon  niet overstelpt met informatie. Het spreekt voor zich dat je de zinnen kort dient te houden en je de woordenschat van de persoon zoveel mogelijk gebruikt. Eventueel kunnen er foto’s of prenten bij gekleefd worden. Een variant hierop zijn “Reminding cards“: kleine kaartjes waarop dagelijkse handelingen of voorwerpen worden afgebeeld en waarbij steeds vermeld wordt wat het doel hiervan is. Deze kaartjes kunnen door de persoon met dementie zelf of door familieleden/ hulpverleners gebruikt worden. Ik  maakte  voor mijn moeder een boekje dat ze zelf een naam gaf “ Mijn boekje “ met als ondertitel “als ik iets niet meer zo goed weet , kan ik het hier lezen.” Ik kies er altijd voor om wat ik ook schrijf  of maak voor haar steeds in de ik-vorm te formuleren omdat het uiteindelijk om haar draait! Soms bladert ze regelmatig in dit boekje en raadpleegt ze het als iets niet duidelijk is, soms legt ze het weg of is ze het kwijt. Ik heb er bewust voor gekozen om geen foto’s of prenten bij de geschreven tekst te kleven omdat mijn moeder geschreven taal nog begrijpt en zij niet of nauwelijks naar afbeeldingen kijkt.

Post its

Ook wie geen problemen heeft met zijn geheugen gebruikt losse papiertjes (Post-Its®) of een agenda om een afspraak of een taak te onthouden.  En automatisch zoek je bij het noteren van een afspraak naar woorden om het zo kort mogelijk neer te schrijven.   Het leuke aan een Post-It is dat je het kan kleven waar je het nodig hebt. Je kan ze makkelijk overal aan bevestigen, meenemen, er flexibel een taak mee plannen en ze zijn beschikbaar in opvallende kleuren. Een nadeel aan het gebruik van losse papiertjes is dan weer dat de Post-Its makkelijk los komen, je ze makkelijk kan verliezen en het geen alarmsignaal heeft. Het gebruik van (te)veel Post-Its wordt snel een onoverzichtelijke rommel.

Rommel haalt aan lijstjes inderdaad een hulp kunnen zijn als lijstjes die niet meer van toepassing zijn op tijd verwijderd worden. Een overvloed van lijstjes kan de persoon overspoelen met informatie, wat de verwarring die men net wilde vermijden, nog kan laten toenemen. (Rommel, 1998)

Praktijkboek over oplossingsgericht werken en visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking

Vanaf mei 2017: herwerkte versie met gevisualiseerde complimenten, een hoofdstuk rond Kid’s Skills en de 15 stappen van Kid’s Skills gevisualiseerd.  

Oplossingsgericht werken is zoveel meer dan een gespreksmodel of een verzameling technieken. Het gaat over een manier van omgaan met elkaar, in het leven staan en kwaliteit geven aan het eigen leven en dat van anderen.

Begeleiders focussen hoe langer hoe meer op het samen zoeken naar een oplossing en minder op de problemen waar de cliënt soms nog tegen aanloopt. De gesprekken met cliënten zijn anders, ze groeien en zetten stappen om verandering teweeg te brengen.

Dit praktijkboek inspireert en geeft handvatten om oplossingsgericht aan de slag te gaan. Het gebruik van visualisaties helpt hierbij. De voorbeelden in het boek kunnen op maat worden aangepast.

Het boek is gevisualiseerd met Sclera-pictogrammen en bevat een unieke code waarmee je alle bijlagen in kleur kan downloaden.

Het boek kan je bestellen via Sclera.

Over de auteur(s):

Chris De Rijdt, bachelor in de orthopedagogiek, is praktijklector aan de Hogeschool Gent, Faculteit Mens en Welzijn. Ze werkte voordien als begeleidster/groepschef bij mensen met een verstandelijke beperking en kinderen met gedragsproblemen.

Bart Serrien is de bezieler en de ontwerper van de Sclera-pictogrammen. Sclera, met zetel in Zwijdrecht (B), biedt ondersteuning aan uiteenlopende doelgroepen door het ontwerpen van pictogrammen en vorming op maat rond het gebruik van pictogrammen.

Chris Van Dam is staflid van het Korzybski Instituut in Brugge en praktijklector aan de Hogeschool Gent. Hij is vooral actief als coach, supervisor en trainer.

Wie interesse heeft in een presentatie of een workshop “oplossingsgericht werken bij personen met een verstandelijke beperking” kan ons contacteren via mail. 

 

Ondersteunend Communiceren: werken met visualisaties

Sinds het eerste boekje “werken met visualisaties” is er heel wat gebeurd op vlak van ondersteunende communicatie en werken met visualisaties. Er zijn heel wat nieuwe producten verschenen en de vraag naar uitgewerkte initiatieven naar aanleiding van bepaalde thema’s nam alsmaar toe. Dit vernieuwde boek is niet alleen qua lay out in een nieuw kleedje gestoken maar gaat bovendien ook verder in op het thema visualiseren bij laagtaalvaardige mensen. De extra thema’s uit het vorige boek zoals het visualiseren van een bewonersvergadering, het bepalen van het communicatie niveau en communicatieprofiel, visualisaties bij een ziekenhuisopname en het werken met Pictoselector blijven uiteraard behouden.

Opnieuw wordt er veel aandacht besteed aan nieuw beschikbaar materiaal.

De bijlages die met de unieke code in het boek gedownload kunnen worden worden op de website van Garant zijn aanzienlijk uitgebreid.  Je vindt er het communicatieprofiel van Kudding en Partners én Blokhuis & Van Kooten, de brochure ondersteuning bieden aan mensen met dementie, een uitgewerkte bundel sociale vaardigheden gevisualiseerd met Pictoselector,  een voorbeeld van een ondersteuningsplan, de kwaliteitsdomeinen van Schalock en hoe je zelf een eenvoudig communicatieboekje kan maken.

Het herwerkte boek is opnieuw een praktische handleiding geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en initiatieven van collega’s. Ik wens dan ook te benadrukken dat ik dit boekje zie als een praktische gids en niet als een theoretisch wetenschappelijk werk. Het is bedoeld als een concreet hulpmiddel voor begeleiders en ouders die vertrouwd zijn met personen met een beperking.

Omdat ook dit boek slechts een momentopname is en er wellicht nog heel wat zelfbedachte of bestaande systemen aan toegevoegd kunnen worden, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om een warme oproep doen om alle bedenkingen, aanvullingen en eigen systemen door te geven via chrisderijdt@belgacom.net zodat dit boekje vervolledigd kan worden.

Te verkrijgen bij Garant, ISBN 978-90-441-3548-0 19,90 €

Dagritmekaarten Diddl

Ik krijg regelmatig via mail heel wat vragen van mensen die op zoek zijn naar leuke pictogrammen voor kinderen. Wie in de ban is van Diddl neemt best een kijkje op de website Diddldagritme In de praktijk blijkt dat er veel mee gewerkt wordt door kinderen en gezinnen die veel structuur nodig hebben. Dit kan bijvoorbeeld zijn thuis, op school of in zorginstellingen.

De plasvlieg

Je kent het wellicht… heren die niet in het midden kunnen plassen met natte wc-brillen tot gevolg. Met een plasvliegje is het zo opgelost (op de luchthaven van Schiphol is dit systeem immers al lang ingevoerd). Kleef een stickertje van een vlieg (niet te groot) in het midden van je wc-pot. Wetenschappers bewezen reeds dat mannen de neiging hebben om het vliegje weg te plassen zodat ze meteen in het midden plassen. Proberen maar. De stickertjes maak je zelf op stickerpapier dat vochtbestendig is.

o.a. te verkrijgen via

Een dranken- of boodschappenlijstje

Gelamineerde kaartjes waarop naast de foto  van de drank of boodschap een aantal lege vakjes staan… Een handig hulpmiddeltje voor “de ideale ober” die soms moeite heeft om zijn bestelling te onthouden of voor iemand die graag gaat winkelen maar de hoeveelheid niet kan memoriseren. Per drankje of boodschap zet men een kruisje met een Whitebord stift zodat het juiste getal voor de benodigdheden gevisualiseerd wordt.

 

Ondersteuningsplan

Vanuit het emancipatorisch gedachtegoed is het essentieel dat personen met een beperking betrokken worden bij hun ‘handelingsplan – evolutiebespreking – ondersteuningsplan’ of hoe je het ook wil noemen.

Ik kies bewust  voor een ondersteuningsplan dat gevisualiseerd is ipv. te werken met een getypte versie  die al te vaak in het bureel van de begeleiding belandt.
De kwaliteitsdomeinen van Schallock worden gebruikt om  cliënten te bevragen naar de kwaliteit van hun leven. Je vindt deze gevisualiseerd als bijlage in het boek ” werken met visualisaties”.

Pictowatch

Wanneer mensen niet meer dan 1 prikkel tegelijkertijd kunnen verwerken, wordt het soms moeilijk om te herinneren waar je naartoe ging, wanneer onderweg iemand je aanspreekt. De pictowatch kan hier een oplossing voor zijn. . Ik maakte er eentje door het mechanisme te verwijderen uit een bestaand uurwerk en dit te vervangen door een metalen plaatje. Picto’s met een magneetje zorgen voor de overgangspicto.

Wil je er graag zelf eentje maken? Bekijk de video via www.sclera.tv