Praktijkboek over oplossingsgericht werken en visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking

Vanaf mei 2017: herwerkte versie met gevisualiseerde complimenten, een hoofdstuk rond Kid’s Skills en de 15 stappen van Kid’s Skills gevisualiseerd.  

Oplossingsgericht werken is zoveel meer dan een gespreksmodel of een verzameling technieken. Het gaat over een manier van omgaan met elkaar, in het leven staan en kwaliteit geven aan het eigen leven en dat van anderen.

Begeleiders focussen hoe langer hoe meer op het samen zoeken naar een oplossing en minder op de problemen waar de cliënt soms nog tegen aanloopt. De gesprekken met cliënten zijn anders, ze groeien en zetten stappen om verandering teweeg te brengen.

Dit praktijkboek inspireert en geeft handvatten om oplossingsgericht aan de slag te gaan. Het gebruik van visualisaties helpt hierbij. De voorbeelden in het boek kunnen op maat worden aangepast.

Het boek is gevisualiseerd met Sclera-pictogrammen en bevat een unieke code waarmee je alle bijlagen in kleur kan downloaden.

Het boek kan je bestellen via Sclera.

Over de auteur(s):

Chris De Rijdt, bachelor in de orthopedagogiek, is praktijklector aan de Hogeschool Gent, Faculteit Mens en Welzijn. Ze werkte voordien als begeleidster/groepschef bij mensen met een verstandelijke beperking en kinderen met gedragsproblemen.

Bart Serrien is de bezieler en de ontwerper van de Sclera-pictogrammen. Sclera, met zetel in Zwijdrecht (B), biedt ondersteuning aan uiteenlopende doelgroepen door het ontwerpen van pictogrammen en vorming op maat rond het gebruik van pictogrammen.

Chris Van Dam is staflid van het Korzybski Instituut in Brugge en praktijklector aan de Hogeschool Gent. Hij is vooral actief als coach, supervisor en trainer.

Wie interesse heeft in een presentatie of een workshop “oplossingsgericht werken bij personen met een verstandelijke beperking” kan ons contacteren via mail. 

 

Ondersteunend Communiceren: werken met visualisaties

Sinds het eerste boekje “werken met visualisaties” is er heel wat gebeurd op vlak van ondersteunende communicatie en werken met visualisaties. Er zijn heel wat nieuwe producten verschenen en de vraag naar uitgewerkte initiatieven naar aanleiding van bepaalde thema’s nam alsmaar toe. Dit vernieuwde boek is niet alleen qua lay out in een nieuw kleedje gestoken maar gaat bovendien ook verder in op het thema visualiseren bij laagtaalvaardige mensen. De extra thema’s uit het vorige boek zoals het visualiseren van een bewonersvergadering, het bepalen van het communicatie niveau en communicatieprofiel, visualisaties bij een ziekenhuisopname en het werken met Pictoselector blijven uiteraard behouden.

Opnieuw wordt er veel aandacht besteed aan nieuw beschikbaar materiaal.

De bijlages die met de unieke code in het boek gedownload kunnen worden worden op de website van Garant zijn aanzienlijk uitgebreid.  Je vindt er het communicatieprofiel van Kudding en Partners én Blokhuis & Van Kooten, de brochure ondersteuning bieden aan mensen met dementie, een uitgewerkte bundel sociale vaardigheden gevisualiseerd met Pictoselector,  een voorbeeld van een ondersteuningsplan, de kwaliteitsdomeinen van Schalock en hoe je zelf een eenvoudig communicatieboekje kan maken.

Het herwerkte boek is opnieuw een praktische handleiding geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en initiatieven van collega’s. Ik wens dan ook te benadrukken dat ik dit boekje zie als een praktische gids en niet als een theoretisch wetenschappelijk werk. Het is bedoeld als een concreet hulpmiddel voor begeleiders en ouders die vertrouwd zijn met personen met een beperking.

Omdat ook dit boek slechts een momentopname is en er wellicht nog heel wat zelfbedachte of bestaande systemen aan toegevoegd kunnen worden, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om een warme oproep doen om alle bedenkingen, aanvullingen en eigen systemen door te geven via chrisderijdt@belgacom.net zodat dit boekje vervolledigd kan worden.

Te verkrijgen bij Garant, ISBN 978-90-441-3548-0 19,90 €

Een dranken- of boodschappenlijstje

Gelamineerde kaartjes waarop naast de foto  van de drank of boodschap een aantal lege vakjes staan… Een handig hulpmiddeltje voor “de ideale ober” die soms moeite heeft om zijn bestelling te onthouden of voor iemand die graag gaat winkelen maar de hoeveelheid niet kan memoriseren. Per drankje of boodschap zet men een kruisje met een Whitebord stift zodat het juiste getal voor de benodigdheden gevisualiseerd wordt.

 

Kiezen wat je eet

Niet iedere cliënt kan zelf aangeven wat hij of zij wil eten of drinken. Daarom hebben wij een handige kaartenbak ontwikkeld die cliënten helpt een keuze te maken. Met behulp van deze kaartenbak hebben ze meer zeggenschap over hun leven. Op de kaarten staan eenvoudige foto’s en pictogrammen. Dankzij de duidelijke pictogrammen en kleuren kunnen de cliënten zelf een keuze maken. De kaartenbak bestaat uit 572 kaarten. Deze zijn gerubriceerd in categorieën zoals drinken, fruit, groenten, snoep en ijs, koek en taart. Daarnaast zijn er kaarten van het ontbijt, de lunch, het eten tijdens feestdagen en bijzondere maaltijden en lekkernijen. De kaartenbak kan op diverse manieren ingezet worden, bijvoorbeeld in een spel- en leervorm.

Werkwijze

Op de voorkant staat een professionele, heldere foto van het product met de naam er bij. Op de achterkant wordt met pictogrammen de rubriek waartoe het product behoort aangeduid. Alle rubrieken hebben een kleur waardoor de herkenbaarheid door gebruik groter wordt voor mensen die niet kunnen lezen. De rubrieken worden van elkaar gescheiden door een tabblad.

De 552 kaarten zijn standaard verpakt in een stevige bewaardoos en gedrukt op verdikt papier. Het is ook mogelijk om de kaarten gesorteerd in een bewaarmap met plastic foto-insteekhoezen te bestellen

De kaartendoos kost € 80,- excl. verzendkosten en 19% BTW. De bewaarmap wordt kant- en klaar aangeleverd voor € 100,- excl. verzendkosten en 19% BTW . U kunt een bestelformulier downloaden op www.sheerenloo.nl of mailen naar fotokaarten@sheerenloo.nl

Social Story’s (sociale leerverhalen )

Social story’s worden gebruikt bij kinderen met autisme om hen een leidraad te bieden, enkele stappen aan te leren om toe te passen in moeilijke situaties.
Het gaat dan om situaties waarin ze dichtklappen, vast zitten en zelf niet meteen de goede oplossing kunnen bedenken of om situaties waarin je hen een andere gedraging wil aanleren.

Ervaring leert dat ze dikwijls een strategie makkelijker opnemen wanneer die aangeboden wordt in een verhaal en visueel voorgesteld wordt. Ze nemen dit makkelijker op dan wanneer je het hen gewoon verteld. Ze onthouden het hele verhaal, de kaart, maar kunnen er ook op elk moment naar teruggrijpen.

In een social script wordt slechts één ‘regel’ verwoord en gevisualiseerd vb. ‘Je kijkt een persoon aan als je tegen hem praat’ of ‘zeg beleefd dank u als iemand je iets geeft’.

Deze scripts kunnen verwerkt worden in een heel verhaal, het wordt dan een aaneenschakeling van actie-reacties die je het kind wil aanleren.

Op de website http://www.sociaalopstap.nl/ vind je heel wat voorbeelden die je gratis kan downloaden.

Ik mis je zo

Foto en pictogrammenset: ‘Ik mis je zo’
Ook mensen met een verstandelijke beperking ervaren verdriet en voelen zich eenzaam wanneer ze iemand verliezen door de dood. Zij hebben het extra moeilijk om dat wat ze voelen te begrijpen en betekenis te geven, daarom hebben ze vaak minder controle over hun gevoelens en zijn ze onderhevig aan grote stemmingswisselingen. Herhaling, concrete, gedetailleerde en gevisualiseerde aanwijzingen kunnen hun begripsvermogen ondersteunen en hen helpen hun emoties en de beleving ervan enigszins terug onder controle te krijgen. Visualisaties kunnen helpen om over omgaan met de dood te praten of om het verlies te verwerken. ‘Ik mis je zo’ bestaat uit meerdere delen. In een handboek krijgt de begeleider uitgelegd hoe te handelen bij rouw en verdriet bij mensen met een verstandelijke beperking. Voor de rouwenden zelf is er een werkboek dat nadien dient als herinneringsboek aan de overledene. Deze duidelijke visualisaties zijn herkenbaar en kunnen gebruikt worden om het hele gebeuren zo visueel en herkenbaar mogelijk te maken. Deze uitgave is voor mij een aanrader maar jammer genoeg is dit product niet meer te verkrijgen.  Een alternatief is de extra pagina ‘overlijden en rouw’ van de communicatiemap ‘meer dan 1000 woorden‘ op de website van Sclera.

https://www.sclera.be/resources/img/iris/1000woorden/uitbreiding/overlijden.pdf