Praktijkboek over oplossingsgericht werken en visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking

In mei 2017 werd dit boek herwerkt a.h.v. een uitgebreide bijlage  gevisualiseerde complimenten, een hoofdstuk rond Kid’s Skills en de 15 stappen van Kid’s Skills gevisualiseerd.  

Aangezien ik vanaf september 2021 samenwerk met Gompel&Svacina uitgevers wordt dit boek momenteel herwerkt  .  Houd dus zeker de releasedatum voor deze nieuwe uitgave in de gaten. 

Oplossingsgericht werken is zoveel meer dan een gespreksmodel of een verzameling technieken. Het gaat over een manier van omgaan met elkaar, in het leven staan en kwaliteit geven aan het eigen leven en dat van anderen.

Begeleiders focussen hoe langer hoe meer op het samen zoeken naar een oplossing en minder op de problemen waar de cliënt soms nog tegen aanloopt. De gesprekken met cliënten zijn anders, ze groeien en zetten stappen om verandering teweeg te brengen.

Dit praktijkboek inspireert en geeft handvatten om oplossingsgericht aan de slag te gaan. Het gebruik van visualisaties helpt hierbij. De voorbeelden in het boek kunnen op maat worden aangepast.

Het boek is gevisualiseerd met Sclera-pictogrammen en bevat een unieke code waarmee je alle bijlagen in kleur kan downloaden.

Het boek wordt ook als handboek gebruikt in opleidingen “oplossingsgericht werken” of ‘ krachtgericht werken”

Over de auteur(s):

Chris De Rijdt, bachelor in de orthopedagogiek, is praktijklector aan de Hogeschool Gent, Faculteit Mens en Welzijn. Ze werkte voordien als begeleidster/groepschef bij mensen met een verstandelijke beperking en kinderen met gedragsproblemen.

Bart Serrien is de bezieler en de ontwerper van de Sclera-pictogrammen. Sclera, met zetel in Zwijdrecht (B), biedt ondersteuning aan uiteenlopende doelgroepen door het ontwerpen van pictogrammen en vorming op maat rond het gebruik van pictogrammen.

Chris Van Dam is staflid van het Korzybski Instituut in Brugge en praktijklector aan de Hogeschool Gent. Hij is vooral actief als coach, supervisor en trainer.

Wie interesse heeft in een presentatie of een workshop “oplossingsgericht werken bij personen met een verstandelijke beperking” kan ons contacteren via chrisderijdt@gmail.com.

 

Ondersteunend Communiceren: werken met visualisaties

eefSinds het eerste boekje “werken met visualisaties” is er heel wat gebeurd op vlak van ondersteunende communicatie en werken met visualisaties. Er zijn heel wat nieuwe producten verschenen en de vraag naar uitgewerkte initiatieven naar aanleiding van bepaalde thema’s nam alsmaar toe. Dit vernieuwde boek is niet alleen qua lay out in een nieuw kleedje gestoken maar gaat bovendien ook verder in op het thema visualiseren bij laagtaalvaardige mensen. De extra thema’s uit het vorige boek zoals het visualiseren van een bewonersvergadering, het bepalen van het communicatie niveau en communicatieprofiel  en het werken met Pictoselector blijven uiteraard behouden.

Opnieuw wordt er veel aandacht besteed aan nieuw beschikbaar materiaal.

De bijlages die met de unieke code in het boek gedownload kunnen worden worden zijn voor het werkveld een meerwaarde.   Je vindt er het communicatieprofiel van Kudding en Partners én Blokhuis & Van Kooten, de brochure ondersteuning bieden aan mensen met dementie, een uitgewerkte bundel sociale vaardigheden gevisualiseerd met Pictoselector,  een voorbeeld van een ondersteuningsplan, de kwaliteitsdomeinen van Schalock en hoe je zelf een eenvoudig communicatieboekje kan maken.

Het boek blijft een  praktische handleiding geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en initiatieven van collega’s. Ik wens dan ook te benadrukken dat ik dit boekje zie als een praktische gids en niet als een theoretisch wetenschappelijk werk. Het is bedoeld als een concreet hulpmiddel voor begeleiders en ouders die vertrouwd zijn met personen met een beperking.

Aangezien ik vanaf september 2021 in zee ga met Gompel&Svacina uitgevers is het boek herwerkt  met een aantal nieuwe hoofdstukken  ‘ Kernwoordenschat en modeleren ( geschreven door Modem), visualisaties in het onderwijs, visualisaties bij personen met ASS en ondersteunende communicatie bij personen met dementie. Houd dus zeker de releasedatum van deze nieuwe uitgave in de gaten. 

Het blijft voor mij een groot vraagteken waarom er zo weinig gevisualiseerd materiaal gedeeld wordt . Ook jij hebt wellicht heel wat zelfbedachte of bestaande systemen dus ik blijf een warme oproep doen om ook jouw gevisualiseerd materiaal te delen via chrisderijdt@gmail.com zodat dit boekje vervolledigd kan worden.

Een dranken- of boodschappenlijstje

Gelamineerde kaartjes waarop naast de foto  van de drank of boodschap een aantal lege vakjes staan… Een handig hulpmiddeltje voor “de ideale ober” die soms moeite heeft om zijn bestelling te onthouden of voor iemand die graag gaat winkelen maar de hoeveelheid niet kan memoriseren. Per drankje of boodschap zet men een kruisje met een Whitebord stift zodat het juiste getal voor de benodigdheden gevisualiseerd wordt.

 

Ik kies mijn eten

Bureau Edubooks & Training heeft  de koffer “Ik Kies Mijn Eten’ ontwikkeld die  bestaat uit een aantal  kleine flip-overs, ‘menudraaiers’, met gelamineerde kaarten met foto’s van ‘rauwe’ producten aan de ene zijde en bereide producten aan de andere zijde.
Door producten als bijvoorbeeld vlees, groente en pasta per categorie in een aparte ‘menudraaier’ te plaatsen, kunnen cliënten door de kaarten bladeren en zelf een keuze maken uit de onderdelen voor een warme maaltijd of broodmaaltijd en op die manier zelf een menu samenstellen. De 200 gelamineerde kaarten met 400 foto’s zorgen voor visuele ondersteuning bij het kiezen en bij het zichtbaar maken van het gekozen menu en boodschappen doen. De kaarten nodigen tevens uit tot gesprekken over maaltijdkeuzes, wat iemand wel en niet lekker vindt, en wat gezond en minder gezond is. Zeer degelijk materiaal dat mooi gevisualiseerd is met goede foto’s.

Meer info op http://ikkiesmijneten.nl

Tip: wie niet de financiële middelen heeft om voor een bestaande uitgave te kiezen, kan uiteraard zelf zijn menu visualiseren.

Zelf visualiseer ik de menu ahv. een Powerpoint zodat deze ook op een scherm getoond kan worden in de eetzaal. Elke dag heeft een andere kleur en de dagkaart wordt ook afgeprint om op te hangen in de leefgroep of voor clienten die nood hebben aan een individuele visualisatie. Op de dagkaart is ruimte voorzien voor soep (of een ander voorgerecht) , het hoofdgerecht en het dessert.  Wanneer er soep op het menu staat werk ik met samengestelde pictogrammen.  Tomatensoep wordt  bijvoorbeeld uitgebeeld door het pictogram voor ‘tomaat’ in combinatie met het pictogram voor ‘soep’

 


Menu dementie

Ziezo visualisatie rond verzorging

De boekjes “Ziezo l en 2” zijn oefenbladen waarop de dagelijkse vaardigheden zoals handen wassen, tanden poetsen, haren kammen, mondverzorging en toilet hygiëne staan afgebeeld. “Zie Zo” is bedoeld voor bewoners van gezinsvervangende tehuizen en dagverblijven, maar het wordt ook gebruikt voor ouderen.

Meer info www.edu-desk.nl

Een pratend foto album of een pratende planstrook

Het pratende fotoalbum en een pratende planstrook zijn zeker aanraders.

Met de pratende planstrook kan je een boodschap van maximaal 10 seconden inspreken en is er ruimte voor zes activiteiten. Indien dit niet volstaat om je dagplanning op te maken, kan je uiteraard gebruik maken van meerdere stroken. Ik gebruik bijvoorbeeld een strook voor de voormiddag en eentje voor de namiddag. De vakjes zijn groot genoeg en de knoppen reageren op heel licht indrukken zodat het ook bruikbaar is voor personen met een motorische beperking.

De pratende pictowand , ook wel Interactive Wall of Sprekende Muur genoemd, heeft plaats voor 30 kaartjes met bijbehorende spraak van elk 30 seconden. Voor elke activiteit is een klein zakje voorzien waarin je een pictogram of een foto kan steken. Door op de knop onder ieder zakje te drukken, kan je de bijhorende boodschap afspelen. Het product is eerder fragiel en de drukknoppen zijn voor mij voor te klein.

Meer producten en info vind je op de website www.eelkeverschuur.nl

Ik mis je zo

Foto en pictogrammenset: ‘Ik mis je zo’ is een uitgave die niet langer verkrijgbaar is. Jammer want was een zeer goed communicatiehulpmiddel om rouw en verdriet bespreekbaar te stellen ahv. foto’s en aquareltekeningen.

Mensen met een verstandelijke beperking maar ook kinderen, ouderen met dementie enz. ervaren verdriet en voelen zich eenzaam wanneer ze iemand verliezen door de dood. Zij hebben het extra moeilijk om dat wat ze voelen te begrijpen en betekenis te geven.

Visualisaties kunnen helpen om over omgaan met de dood te praten of om het verlies te verwerken. ‘Ik mis je zo’ bood hier een oplossing voor  en bestond uit een handboek voor de begeleider en zeer concrete gedetailleerde foto’s en aquareltekeningen (voor wie de foto’s te confronterend waren) .

Helaas is dit product niet meer verkrijgbaar dus ik kan het enkel tonen tijdens mijn vormingen.  Een alternatief is de extra pagina ‘overlijden en rouw’ van de communicatiemap ‘meer dan 1000 woorden‘ op de website van Sclera.

Wie zelf visualisaties heeft rond rouwen en verlies, mag ze mij altijd doormailen.