“Watwijzer” voor de vrije tijd

Via de GON begeleiders uit Berkenboom kregen we de volgende suggesties mee , die we jullie zeker niet willen onthouden.

Kinderen met autisme hebben dikwijls moeite met het invullen van hun vrije tijd. Niet ingevulde tijd veroorzaakt soms spanningen. Dit komt mede omdat ze moeite hebben met kiezen. De WAT Wijzer is hiervoor een uitstekend hulpmiddel. De bijgeleverde picto’s zijn speciaal voor kinderen met autisme ontwikkeld en gaan deel uitmaken van de AutiPicto reeks.

WAT is de WAT wijzer? De Wat wijzer is een speciaal ingebonden A4-boek, wat het kind een vaste denkstrategie aanreikt om, juist op momenten waarop het kind niet weet wat het moet doen, een activiteit te kunnen kiezen. Het stimuleert de ontwikkeling van het zelfstandig leren kiezen in verschillende denkstappen. Door het herhalen van steeds dezelfde denkstappen, maakt het kind zich deze denkstrategie op den duur eigen, waardoor het zelfstandig activiteiten kan kiezen om zijn vrije tijd mee in te vullen.

WIE kan de WAT wijzer gebruiken? Voor ieder kind met autisme die pictogrammen kan begrijpen en deze kan koppelen aan een activiteit kan de Wat wijzer worden ingezet. Voor iedereen die al werkt met picto’s voor structurering van de dag zal dit een welkome aanvulling kunnen zijn, zeker wanneer er sprake is van veel niet ingevulde tijd. De WAT wijzer is tevens voor iedereen die gebaat is bij structuur voor de vrije tijd.

WANNEER kan de WAT wijzer gebruikt worden? Op alle vrije momenten van de dag wanneer er geen sprake is van een afgesproken, vaste taak of activiteit. Dit kan variëren van 5 minuten tot een halve of hele dag. Vooraf of ter plekke kan structuur geboden worden middels dit visualisatie systeem.

HOE kun je de WAT wijzer gebruiken? Doordat de WAT wijzer een vaste denkstrategie aanreikt, is het in eerste instantie een hulpmiddel bij het maken van keuzes voor het invullen van de vrije tijd. Doordat de picto’s van de verschillende activiteiten op volgorde in het boek worden geschoven dient de WAT wijzer ook als geheugensteuntje wat het kind in welke volorde gaat doen. Daarnaast kunnen de pictokaartjes ook gebruikt worden om in de tijdslijn op te hangen, zodat de hele dag voor het kind voorspelbaar wordt (bijvoorbeeld: na het voetballen televisie kijken en daarna eten). De bladzijden van de WAT wijzer en de picto’s zijn geplastificeerd waardoor er met de speciaal bijgeleverde pen aantekeningen gemaakt kunnen worden, die vervolgens met water afneembaar zijn. Ook is er ruimte op de picto’s om de eindtijd en de ‘hoe’ van de activiteit aan te geven.

WAAR kun je de WAT wijzer gebruiken? Overal waar duidelijkheid nodig is in de vrije tijd. De WAT wijzer kan dus goed meegenomen worden op vakantie of wanneer het kind uit logeren gaat.

Materiaal:
Een doos met daarin:
1x Vrijetijdsbestedingsboekje
1x Met waterafneembare stift
4x Picto sets a 24 picto’s (tweezijdig te gebruiken)
4x Opbergdoosjes 1x Boekje met daarin instructie en handleiding.

Meer info te verkrijgen bij http://www.graviant.nl/educatieve-uitgaven
Bij dezelfde uitgeverij is de Taakwijzer te verkrijgen.
De ‘taak’ wijzer is een klein handig boekje dat als doel heeft om taken die het kind achtereenvolgens moet doen te visualiseren. Tevens kan het boekje gebruikt worden om de aanpak van een taak in deelhandelingen visueel te maken voor het kind. Naast bestaande systemen zoals bijvoorbeeld een dagplanner of dagritmekaarten is dit boekje een handige aanvulling omdat het flexibel op elke plaats inzetbaar is en makkelijk mee te nemen.

Visualiseren
Middels picto’s, plaatjes of tekeningen die de taak (WAT) en het kind (WIE) visualiseren, kunt u de ketting van taken, die de basisveiligheid voor een kind met autisme vormt beeld geven. Hierdoor kun je samenhang creëren voor het kind, daar waar het door zijn autisme die samenhang juist ontbeert.

Doel van de taakwijzer
Als Dagplanner
Door taken, die het kind achtereenvolgens moet doen, te visualiseren krijgt het kind een beeld van zijn dag (deel). Daar waar dit in de hersenen allemaal als losse stukjes zit opgeslagen, bied je hem een visueel kant en klaar beeld aan van de ketting van taken die hij moet doen. Dit beeld stelt het kind in staat om ook in zijn hoofd lijm aan te brengen tussen alle losse stukjes. De ‘taak wijzer’ biedt het kind de mogelijkheid om elk moment dat hij nog even niet weet wat de komend taak is terug te grijpen naar de samenhang die de ‘taak wijzer’ hem biedt. Hierdoor kan hij na enige tijd werken met de ‘taak wijzer’ de taken zelfstandig doen, zonder nog gebruik te hoeven maken van de ‘taak wijzer’. Na ziekte of een grote verandering kan het nodig zijn weer even terug te grijpen naar de ondersteuning met de ‘taak wijzer’. Maar dit zal in de meeste gevallen slechts van korte duur zijn.

Als Taakplanner
Een activiteit, een taak, bestaat uit verschillende deelhandelingen visualiseren. Aangezien dit ook de samenhang betreft kunnen kinderen met autisme taken niet altijd doen, omdat ze de HOE, de volgorde van elke deelhandeling of de vaardigheid van een deelhandeling missen. De volgorde van deelhandelingen van een taak kan achtereenvolgens gevisualiseerd worden in de ‘taak’ wijzer.

Hoe gebruik je de taak wijzer
De hoeveel deelhandelingen die gevisualiseerd moeten worden is afhankelijk van het individuele kind. Per moment moet gekeken worden: doet hij deze handeling al zelf, zonder hulp, dan hoeft deze meestal niet opgenomen te worden in de ‘taak’ wijzer als visualisatie. Ankerpunten, zoals de eerste handeling en de laatste en misschien tussendoor ook nog enkele die het kind houvast geven, moeten altijd worden opgenomen in de ‘taak’ wijzer. Alle deelhandelingen waar het kind niet toe komt moeten worden opgenomen.

Voorbeeld Dagplanner
o wakker worden
o plassen
o aankleden
o naar beneden
o ontbijten
o medicijnen
o tanden poetsen
o schoenen aan
o tv kijken
o naar school
Voorbeeld Taakplanner aankleden
o onderbroek aan
o hemd aan
o sok aan
o sok aan
o broek aan
o t-shirt aan
o schoen aan
o schoen aan
Voorbeeld aankleden
o onderbroek aan
o hemd aan
o sokken aan
o broek aan
o t-shirt aan
o schoenen aan

Invulling van Taken.
In de plakstrip kan een picto of foto gestoken kan worden. Daarnaast is het mogelijk om op de linkerpagina de WIE, WAAR en/of HOE te visualiseren als dit voor het kind nodig is . Bij gebrek aan een picto of foto kan met de meegeleverde (water-afwasbare)stift getekend worden.

De ´taak’ wijzer bestaat uit: een set met 2 boekjes. (blauwe boekje is geschikt voor een serie van 7 (deel)taken en een witte voor een serie van 15).

Ik mis je zo

Foto en pictogrammenset: ‘Ik mis je zo’
Ook mensen met een verstandelijke beperking ervaren verdriet en voelen zich eenzaam wanneer ze iemand verliezen door de dood. Zij hebben het extra moeilijk om dat wat ze voelen te begrijpen en betekenis te geven, daarom hebben ze vaak minder controle over hun gevoelens en zijn ze onderhevig aan grote stemmingswisselingen. Herhaling, concrete, gedetailleerde en gevisualiseerde aanwijzingen kunnen hun begripsvermogen ondersteunen en hen helpen hun emoties en de beleving ervan enigszins terug onder controle te krijgen. Visualisaties kunnen helpen om over omgaan met de dood te praten of om het verlies te verwerken. ‘Ik mis je zo’ bestaat uit meerdere delen. In een handboek krijgt de begeleider uitgelegd hoe te handelen bij rouw en verdriet bij mensen met een verstandelijke beperking. Voor de rouwenden zelf is er een werkboek dat nadien dient als herinneringsboek aan de overledene. Deze duidelijke visualisaties zijn herkenbaar en kunnen gebruikt worden om het hele gebeuren zo visueel en herkenbaar mogelijk te maken. Deze uitgave is voor mij een aanrader. Meer info vind je op de website www.damon.nl

Een leuke aanvulling hierop is de extra pagina ‘overlijden en rouw’ van de communicatiemap ‘meer dan 1000 woorden‘.

Toolbox JR voor jongeren en justitie

Jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB jongeren) komen relatief vaak in aanraking met politie en justitie.  Het is voor professionals een hele uitdaging om deze groep op het juiste spoor te krijgen of te houden. De visuele hulpmiddelen uit de Toolbox JR zijn speciaal ontwikkeld om in dit soort situaties ondersteuning te bieden.

Met deze hulpmiddelen kunt u direct aan de slag: het zijn laagdrempelige visuele tools om het gesprek met  jongeren  met een licht verstandelijke beperking te ondersteunen. Hiermee helpt u de jongere om beter inzicht en  meer grip te krijgen op zijn of haar gedrag.

De Toolbox is vooral bedoel voor jongeren  met een licht verstandelijke beperking (LVB jongeren met een IQ tussen 70 en 85) die een delict hebben begaan maar is zeker ook bruikbaar voor jongeren in de jeugdzorg.

De toolbox kost 60 euro en bestaat uit:

  • Pictokaarten: Een uitgebreide set Pictogrammen met criminogene factoren en andere begrippen uit de strafrechtelijke keten, aangepast aan het niveau van jongeren met een LVB.
  • Delictenkaart met een aantal veel voorkomende delicten.
  • Fotoboekje Strafzitting
  • Plattegrond van de rechtbank
  • Moeilijke Woordenboekje Jeugdzorg
  • Thermometer: een beproefd hulpmiddel om bijvoorbeeld risico’s en gevoelens van agressie in beeld te brengen en bespreekbaar te maken.

Meer info : www.spelpartnershop.nl

Pictogrammenwoordenboek

Pictogrammenwoordenboek is ontwikkeld door het Stedelijk onderwijs Kortrijk om de communicatie tussen school en allochtone ouders te verbeteren. Ruim 160 Sclera pictogrammen zijn vertaald in 29 talen. Te bestellen via de Sclera Shop.

Bestaat ook in een variant die gratis aangeboden wordt maar wel met minder begrippen via Klasse. Stickers voor leraren en ouders zijn kant klaar gemaakt en kunnen gratis gedownload worden.
Meer info htpp://www.klasse.be/leraren/help?id=15725

Fotostappers

Fotostappers zijn visuele stappenplannen met pictogrammen voor huishoudelijke handelingen voor het speciaal onderwijs en mensen met een (licht) verstandelijke beperking. De set bestaat uit tien handige boekjes waarin veel voorkomende huishoudelijke handelingen worden uitgelegd in eenvoudige stappenplannen met foto’s en Visitaal-pictogrammen. Fotostappers bevorderen de zelfstandigheid in wonen, werken en vrije tijd in de thuissituatie of in een voorziening.

In elk boekje wordt met behulp van foto’s en Visitaal-pictogrammen op heldere wijze een stappenplan getoond voor eenvoudige dagelijkse handelingen zoals ‘koffie zetten’, ‘Bed opmaken’ of ‘De afwasmachine bedienen’.

Bij elk boekje hoort ook een Stappenkaart waarop kan worden bijgehouden welke stappen al gedaan zijn en een Certificaat.

Onderwerpen zijn: tafels schoonmaken, tafel dekken, afwassen, afdrogen, bed opmaken, thee zetten, koffie zetten, wasmachine, wasdroger en strijken

De Fotostappers zijn een gezamenlijke uitgave van  VSO De Heldring, Spelpartners en Visitaal.

Meer info: www.spelpartnershop.nl

Max bord

Max bord is gemaakt voor opdrachten op school maar is ook bruikbaar als pictobord omwille van zijn 7 klepjes in kunststof . Opdrachten kan je makkelijker in het bord schuiven op een A4 formaat. De rode kleur achter de klepjes kan verwijderd worden.  maxbord maxboard

Wij hebben het toegepast voor Jens. Jens is een jongen met een autisme spectrum stoornis, vraagt steeds “hoe lang nog?” tijdens de autorit. De Timetimer en wekker, houden geen rekening met files of onverwacht langere reistijden. Daarom hebben we de wegroute in beeld gebracht met het Max spelbord.

Als hij het wegbordje voorbij rijdt, doet Jens het klepje dicht en weet hij hoeveel bordjes er nog komen. Dit geeft hem een idee hoelang de rit nog zal duren, ongeacht de files.

Meer info: www.k2-publisher.nl

Beeldwijzer Thuiszorg

‘Hoe kan ik u helpen?’ Beeldwijzer Thuiszorg  is ontwikkeld door Intercultureel Netwerk Gent. Het is een beeldwoordenboek met Sclera Pictogrammen en foto’s dat de communicatie tussen verzorgenden en zorgvragers ondersteunt. De bedoeling is om de communicatie over verzorgingstaken te vergemakkelijken door pictogrammen en foto’s te gebruiken. De meest courante begrippen en situaties rond thuiszorg komen aan bod.  Blader al eens virtueel door de beeldwijzer .